سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )
115
جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )
عربش از قبيله بنى حارث به دنيا آمد كه او را هم عبد اللّه نام نهاد ؛ اين عبد اللّه همان ابو العباس سفاح اولين خليفه عباسى است . « 1 » محمد دو فرزند ديگر هم از خود به جاى گذاشت كه يحيى و عباس نام داشتند . عباسيان اين گونه خود را براى قيام عليه دولت اموى آماده مىكردند . قلوب ايشان از كينه و خشم بر امويان پر بود ؛ امويانى كه بر آنها آزار و ستم روا مىداشتند و آنان را در حميمه محصور كرده ، مراقب تحركات و رفتوآمدشان بودند . اما عباسيان در فعاليتهاى ضد اموى خود با علويان و شيعيانشان متحد نشدند . در آن زمان بزرگترين رهبران خاندان علوى ، بهويژه امام زين العابدين « 2 » و امام محمد باقر عليهما السّلام ، « 3 » سكوت اختيار كرده و شيعيان به فعاليتهاى پنهانى يا آنچه تقيّه و پنهانكارىاش مىناميدند ، روى آوردند ، بخصوص پس از ضربات سهمگينى كه امويان بر ايشان وارد آورده بودند . رونلدسن مورّخ دربارهء تأثير اقامت عباسيان در حميمه مىگويد : بنى عباس در حميمه به واسطه نزديكيشان به دمشق ، متوجه شده بودند كه امويان چون به قبايل عرب اجازه دادهاند در شهرها ساكن شوند ، توان نظامى خود را از دست دادهاند . سپاهيان عربى توان رزمى خود را با آميزش با زندگى شهرى از دست مىدادند ، اما تكبر و غرور امويان سبب كراهت يافتن نام عرب مىشد . « 4 » جدايى راه سال 98 ق ، سال فاصله افتادن بين علويان و عباسيان در طول تاريخ روابط اين دو خاندان است . در اين سال ، خليفه اموى ، سليمان بن عبد الملك ، ابو هاشم بن محمد حنفيه پيشواى
--> ( 1 ) . ابو العباس باوجود اينكه از برادرش منصور كوچكتر بود ، پيش از او عهدهدار خلافت شد ؛ زيرا مادر او عرب ، و مادر منصور ، كنيزى بربرى بود . ( تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 436 ) ( 2 ) . و او امام على زين العابدين عليه السّلام ملقّب به سجاد است كه در سال 94 ق وفات يافت . ( ساعدى ، حياة الامام على بن الحسين ، ص 325 به بعد ) ( 3 ) . به سال 114 ق وفات يافت و حياتش را در علم و زهد و تصوّف و روايت حديث نبوى سپرى كرد . ( طبقات ابن سعد ، ج 1 ، ص 236 ) ( 4 ) . رونلدسن ، عقيدة الشيعة ، ص 123 .